शेतकरी मित्रांनो, सध्या तुमचं सोयाबीनचं पीक नक्कीच जोमात वाढत असेल. पण, पीक ३५ ते ४५ दिवसांच्या दरम्यान पोहोचलं की, खऱ्या अर्थाने आपल्या कसोटीची वेळ सुरू होते. हीच ती वेळ असते जेव्हा पिकाला फुलं लागण्याची प्रक्रिया सुरू होते आणि याच काळात चक्रीभुंगा, खोडकिडा किंवा पानं खाणाऱ्या अळ्या आपल्या पिकावर घाला घालण्यासाठी टपून बसलेल्या असतात. जर या नाजूक टप्प्यावर आपण थोडं जरी दुर्लक्ष केलं, तर थेट उत्पादनावर मोठा फटका बसू शकतो.
म्हणूनच, आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण सोयाबीनच्या दुसऱ्या फवारणीबद्दल अतिशय महत्त्वाची माहिती पाहणार आहोत. योग्य वेळी, योग्य औषधांची फवारणी केली तर कमी खर्चात भरघोस फुलधारणा कशी मिळवायची, हे आपण सविस्तर जाणून घेऊया!
दुसरी फवारणी नेमकी कधी करावी?
मित्रांनो, सोयाबीन पेरणीपासून ३५ ते ४० दिवसांच्या दरम्यान (जास्तीत जास्त ४५ दिवसांच्या आत) दुसरी फवारणी उरकून घेणं अत्यंत गरजेचं आहे. हा काळ पिकाच्या फुलधारणेचा असतो, त्यामुळे पिकाचं योग्य पोषण आणि किडींपासून संरक्षण दोन्ही एकाच वेळी साधायचं असतं.
या फवारणीमध्ये प्रामुख्याने ३ गोष्टींचा समावेश असणं आवश्यक आहे: एक दमदार कीटकनाशक, एक विद्राव्य खत आणि एक प्रभावी बुरशीनाशक. चला तर मग पाहूया यासाठी कोणते पर्याय सर्वोत्तम ठरतील.
१. अळ्या आणि किडींच्या बंदोबस्तासाठी ‘कीटकनाशक’
या काळात शेंडा अळी, शेंग पोखरणारी अळी आणि चक्रीभुंगा यांचा प्रादुर्भाव जास्त असतो. या सर्वांच्या दीर्घकालीन नियंत्रणासाठी आपण ‘सिंजेंटा’ (Syngenta) कंपनीचे ‘इव्हिसेंट’ (Evisect / Evisent) वापरू शकतो.
घटक: यात इमामेक्टिन बेंझोएट ५% आणि लुफेन्युरॉन ४०% (WG) हे घटक असतात. हे औषध स्पर्शाने आणि आतून (अंतरप्रवाही) अशा दोन्ही प्रकारे काम करतं.
प्रमाण: २०० लिटर पाण्यासाठी साधारण ३० ते ३२ ग्रॅम.
२. दुप्पट फुलधारणेसाठी ‘विद्राव्य खत’ (दोन पर्याय)
पिकाला जास्तीत जास्त फांद्या फुटाव्यात आणि फुलांचा सडा पडावा, यासाठी विद्राव्य खत देणं मस्ट आहे. तुमच्या पिकाच्या सद्यस्थितीनुसार तुम्ही खालीलपैकी एक खत निवडू शकता:
पर्याय पहिला (जर अजून फुलं लागलेली नसतील तर): अशा वेळी तुम्ही ICL कंपनीचं १२:६१:०० (12:61:00) हे खत वापरू शकता. यातील १२% नत्र (Nitrogen) पिकाची वाढ होण्यास मदत करतो, तर ६१% स्फुरद (Phosphorus) पांढऱ्या मुळांची ताकद वाढवून भरपूर कळ्या लागण्यास चालना देतो. (प्रमाण: २० लिटरच्या पंपासाठी १०० ग्रॅम)
पर्याय दुसरा (जर ५ ते १०% फुलं दिसायला लागली असतील तर): जर फुलं लागण्यास सुरुवात झाली असेल, तर ‘महाधन’ कंपनीचे ‘फ्लावरिंग स्पेशल’ (Flowering Special) हे खत सर्वोत्तम ठरेल. यात नत्र (९%), स्फुरद (२७%), पालाश (१८%) आणि सल्फर (१०.५%) असे चार महत्त्वाचे घटक एकत्र मिळतात.
याचे फायदे: नत्रामुळे पिकाचा हिरवेपणा टिकतो, स्फुरद मुळांच्या आणि फुलांच्या वाढीसाठी मदत करतो, पालाश झाडाला मजबुती देतो आणि फुलगळ थांबवतो. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे, यातील ‘सल्फर’ जमिनीचा पोत सुधारतो, शेंगांची गुणवत्ता वाढवतो आणि सोयाबीनमध्ये तेलाचं प्रमाण वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतो. (प्रमाण: २० लिटरच्या पंपासाठी १०० ग्रॅम)
३. रोगांपासून संरक्षणासाठी ‘बुरशीनाशक’
बुरशीजन्य आजारांपासून पिकाचा बचाव करण्यासाठी एका चांगल्या बुरशीनाशकाची जोड देणं विसरू नका. यासाठी खालील दोनपैकी कोणताही एक पर्याय तुम्ही वापरू शकता:
रोको (Roko): (घटक: थायोफिनेट मिथाईल ७०% WP)
किंवा, रिडोमिल गोल्ड (Ridomil Gold): (घटक: मेटालॅक्झिल + मॅनकोझेब) (प्रमाण: २० लिटरच्या पंपासाठी ३० ते ३५ ग्रॅम किंवा २०० लिटर पाण्यासाठी ३५० ते ४०० ग्रॅम)
३५ ते ४० दिवसांच्या दरम्यान वरील कीटकनाशक, तुमच्या पिकाच्या अवस्थेनुसार योग्य विद्राव्य खत आणि बुरशीनाशक या तिन्हींचे कॉम्बिनेशन करून फवारणी नक्की करा. या एका फवारणीमुळे तुमचं सोयाबीनचं पीक रोगांपासून मुक्त राहील आणि फुलधारणा पाहून तुम्हाला नक्कीच आनंद होईल!