मल्चिंग पेपर अनुदान : पाण्याची कमतरता आणि पावसाची अनियमितता यामुळे शेतीमध्ये अनेक आव्हाने उभी राहतात. यावर मात करण्यासाठी ‘प्लास्टिक मल्चिंग’ (Plastic Mulching) हे तंत्रज्ञान आजकाल शेतकऱ्यांसाठी वरदान ठरत आहे. फळबागा असोत, फुलशेती असो वा भाजीपाला; मल्चिंग पेपरच्या वापरामुळे केवळ पाण्याची मोठी बचतच होत नाही, तर पिकांची वाढही अतिशय जोमाने आणि निरोगी होते. पण तुम्हाला हे माहीत आहे का? या मल्चिंग पेपरच्या खरेदीवर महाराष्ट्र शासनाकडून ५०% अनुदान दिले जाते! बरेचसे शेतकरी मल्चिंगचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात, पण या सरकारी अनुदानाचा लाभ घेणे त्यांच्याकडून राहून जाते. म्हणूनच, आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण ‘महाडीबीटी’ (MahaDBT) पोर्टलवरून घरबसल्या मल्चिंगच्या अनुदानासाठी कसा अर्ज करायचा, याची अतिशय सोपी आणि टप्प्याटप्प्याने माहिती पाहणार आहोत. चला तर मग, तुमच्या शेतीचा मोठा खर्च वाचवण्यासाठी हा लेख नक्की वाचा!
अनुदानासाठी ऑनलाईन अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया:
१. पोर्टलवर लॉगिन करणे: सर्वांत आधी तुम्हाला महाडीबीटी (MahaDBT) शेतकरी योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर जायचे आहे (याची लिंक खाली दिलेली असते). तिथे ‘वैयक्तिक शेतकरी लॉगिन’ या पर्यायामध्ये जाऊन तुमचा शेतकरी आयडी किंवा आधार क्रमांक आणि ओटीपी (OTP) टाकून सिस्टिममध्ये प्रवेश करा. लक्षात ठेवा, तुमची प्रोफाईल १००% पूर्ण भरलेली असली पाहिजे, तरच तुम्हाला पुढे जाता येईल.
२. योजना आणि योग्य घटक निवडणे: लॉगिन केल्यानंतर, डाव्या बाजूला तुम्हाला ‘घटकासाठी अर्ज करा’ असा एक पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा. तिथे शासनाच्या वेगवेगळ्या योजनांची माहिती दिसेल. मल्चिंग पेपरसाठी आपल्याला ‘फलोत्पादन’ (Horticulture) या विभागाची निवड करायची आहे. ‘बाबी निवडा’वर क्लिक केल्यानंतर तुम्हाला तुमचा तालुका, गाव आणि जमिनीचा सर्वे नंबर निवडायचा आहे. (जर एकच गट नंबर असेल तर तो आपोआप सिलेक्ट होतो).
३. ‘प्लास्टिक मल्चिंग’चा पर्याय शोधणे: यानंतर ‘मुख्य घटक’ म्हणून ‘इतर घटक’ हा पर्याय निवडा. याच्या अंतर्गत तुम्हाला शेडनेट, हरितगृह आणि फळबागांशी संबंधित अनेक बाबींची यादी दिसेल. याच यादीमध्ये तुम्हाला थोडे पुढे गेल्यावर ‘प्लास्टिक मल्चिंग’ हा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करून त्याला निवडायचे आहे.
४. क्षेत्राची अचूक माहिती भरणे: आता सर्वात महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे तुम्हाला किती क्षेत्रासाठी मल्चिंग पेपर हवा आहे, ती माहिती ‘हेक्टर’ आणि ‘आर’ मध्ये भरायची आहे.
उदाहरणार्थ, जर तुमचे क्षेत्र बरोबर १ हेक्टर असेल, तर पहिल्या रकान्यात ‘१’ आणि दुसऱ्यात ‘०’ लिहा.
पण जर तुमचे क्षेत्र एक हेक्टरपेक्षा कमी (उदा. दीड एकर) असेल, तर हेक्टरच्या रकान्यात ‘०’ आणि आर च्या रकान्यात ‘६०’ असे नमूद करा. ही माहिती भरल्यानंतर खाली असलेल्या ‘जतन करा’ (Save) बटणावर क्लिक करा.
५. अर्जाची अंतिम प्रक्रिया आणि नाममात्र शुल्क: माहिती जतन केल्यानंतर, तुम्हाला मुख्य पानावर ‘पहा’ या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे. तिथे तुम्ही निवडलेली मल्चिंगची बाब तुम्हाला दिसेल. ‘सर्व अटी आणि शर्ती मला मान्य आहेत’ या चौकटीवर टिक करा आणि ‘अर्ज सादर करा’ हे बटण दाबा. जर तुम्ही या आर्थिक वर्षात महाडीबीटीवर कोणतेही शुल्क भरलेले नसेल, तर तुम्हाला अवघे २३ रुपये ६० पैसे इतके नाममात्र शुल्क ऑनलाईन भरावे लागेल (हे शुल्क संपूर्ण वर्षातून फक्त एकदाच भरावे लागते). जर तुम्ही आधीच पेमेंट केले असेल, तर तुम्हाला पुन्हा पैसे भरण्याची गरज पडणार नाही.
पुढे काय प्रक्रिया होईल?
ही सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुमचा अर्ज वेटिंग लिस्टमध्ये (प्रतीक्षा यादीत) समाविष्ट होईल. ज्यावेळी शासनाचे उद्दिष्ट (लक्षांक) उपलब्ध होईल, तेव्हा तुमची निवड केली जाईल. निवड झाल्यानंतरच तुम्हाला तुमचे आवश्यक कागदपत्रे (उदा. ७/१२, ८अ, आधार कार्ड इ.) पोर्टलवर अपलोड करण्यासाठी मेसेज येईल.
येथे वाचा – कपाशीच्या लागवडीवर संकट; अकोल्यातील शेतकऱ्यांनी घेतला मोठा निर्णय
शेतकरी मित्रांसाठी खास विनंती: आजच्या काळात आधुनिक शेती करताना प्लास्टिक मल्चिंगचा वापर जवळपास अपरिहार्य झाला आहे. पण अजूनही अनेक शेतकरी स्वतःच्या खिशातून पूर्ण पैसे खर्च करतात आणि या हक्काच्या अनुदानाकडे दुर्लक्ष करतात. थोडासा वेळ काढून महाडीबीटीवर अर्ज केल्यास तुम्हाला मोठा आर्थिक दिलासा मिळू शकतो. त्यामुळे अजिबात वेळ न घालवता आजच ऑनलाईन अर्ज करा आणि या योजनेचा पुरेपूर फायदा घ्या!

Santosh Kale Patil is the Founder and Chief Editor of Sheti 24 Taas. As a dedicated digital content creator and agricultural journalist from Maharashtra, he specializes in providing authentic daily market rates (Bajar Bhav), crop insurance updates, and vital farming news. His primary mission is to empower the ‘Biliraja’ (farmers) by delivering timely, accurate, and fact-checked information.