अखेर ग्रामपंचायत निवडणुकीचा बिगुल वाजला! पहा संपूर्ण वेळापत्रक एका क्लिकवर

गावातल्या पारावर रंगणाऱ्या गप्पा आणि चुरशीच्या राजकारणाची वेळ पुन्हा एकदा जवळ आली आहे! होय, राज्यामध्ये ग्रामपंचायत निवडणुकांचे वारे पुन्हा एकदा जोरदार वाहू लागले आहेत. राज्यातील तब्बल १४,३१४ ग्रामपंचायतींच्या सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी राज्य निवडणूक आयोगाने आरक्षणाचा (लॉटरी) अधिकृत कार्यक्रम अखेर जाहीर केला आहे. जर तुम्हीही सरपंचपदाचे स्वप्न पाहत असाल, स्वतः उमेदवार असाल किंवा केवळ तुमच्या गावात यंदा कोणाचे आरक्षण पडणार याची तुम्हाला उत्सुकता असेल, तर ही माहिती तुमच्यासाठीच आहे. चला तर मग, कोणतीही गुंतागुंत न ठेवता या निवडणूक प्रक्रियेच्या महत्त्वाच्या तारखा आणि संपूर्ण वेळापत्रक अगदी सोप्या भाषेत समजून घेऊया!

कोणत्या ग्रामपंचायतींचा आहे समावेश?

२०२४, २०२५ या वर्षात ज्या ग्रामपंचायतींची मुदत संपली आहे आणि चालू वर्ष २०२६ मध्ये ज्या ग्रामपंचायतींची मुदत संपत आहे, अशा सर्व १४,३१४ ग्रामपंचायतींसाठी हा कार्यक्रम लागू असेल. निवडणूक आयोगाने प्रभाग रचनेचे काम आधीच मार्गी लावले होते. १७ फेब्रुवारी २०२६ ला सुरू झालेल्या या प्रभाग रचनेच्या प्रक्रियेला २८ एप्रिलला अंतिम मंजुरी मिळाली आणि ४ मे ला ती सर्वांसाठी प्रसिद्धही करण्यात आली. आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे ते आरक्षणाच्या लॉटरीकडे!

लक्षात ठेवा १२ जूनची तारीख! (आरक्षण सोडत)

गावच्या राजकारणातील सगळ्यात मोठा आणि महत्त्वाचा दिवस म्हणजे आरक्षण सोडतीचा दिवस. या प्रक्रियेसाठी ८ जून २०२६ (सोमवार) रोजी विशेष ग्रामसभेची नोटीस काढली जाईल. त्यानंतर १२ जून २०२६ रोजी प्रत्यक्ष गावात तहसीलदारांनी नियुक्त केलेल्या अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत आरक्षण सोडत काढली जाईल.

या दिवशी अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, ओबीसी (नागरिकांचा मागास प्रवर्ग), महिला आणि सर्वसाधारण अशा सर्व प्रवर्गांसाठी आरक्षणाची लॉटरी निघेल. त्यामुळे १२ जूनला आवर्जून आपल्या गावात उपस्थित राहा, कारण तुमच्या गावचा पुढचा कारभारी कोण असेल, याचा पाया याच दिवशी रचला जाणार आहे!

आरक्षणावर आक्षेप घ्यायचा असेल तर? (हरकती आणि तक्रारी)

जर काढण्यात आलेल्या आरक्षणावर किंवा प्रक्रियेवर तुमचे काही आक्षेप असतील, तर काळजीचे कारण नाही; त्यासाठीही मुदत देण्यात आली आहे.
१७ जूनला जिल्हाधिकाऱ्यांकडून प्रारूप अधिसूचनेला मान्यता मिळेल आणि १९ जूनला ते प्रसिद्ध केले जाईल. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, १९ जून ते २५ जून २०२६ या कालावधीत तुम्हाला आरक्षणासंदर्भात तुमच्या लेखी हरकती आणि आक्षेप नोंदवता येतील. हा कालावधी उमेदवारांसाठी अत्यंत निर्णायक असणार आहे.

अंतिम आरक्षण यादी कधी जाहीर होणार?

तुम्ही घेतलेल्या हरकतींवर उपविभागीय अधिकारी ३ जुलै रोजी आपला अहवाल देतील. त्यानंतर ८ जुलै २०२६ रोजी जिल्हाधिकारी या प्रक्रियेला अंतिम मंजुरी (नमुना ‘अ’) देतील. सरतेशेवटी, १० जुलै २०२६ रोजी गावाची अंतिम प्रभाग रचना आणि आरक्षणाची यादी सर्वांसाठी अधिकृतपणे जाहीर केली जाईल.

जर तुम्ही ग्रामपंचायत निवडणुकीची तयारी करत असाल, तर १२ जून (आरक्षण सोडतीचा दिवस) आणि १९ ते २५ जून (हरकती नोंदवण्याचा कालावधी) या तारखा तुमच्या कॅलेंडरवर नक्की मार्क करून ठेवा. ही आरक्षणाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच प्रत्यक्ष मतदानाचा आणि निवडणुकीचा मुख्य कार्यक्रम जाहीर केला जाईल.